Otwarte Spotkanie Robocze #6: podsumowanie

Za nami ostatnie z cyklu Otwarte Robocze Spotkanie. Temat? Zrównoważona konsumpcja i produkcja. Postanowiliśmy tym spotkaniem podsumować wszystko o czym dotychczas rozmawialiśmy i zastanowić się, które z pomysłów jesteśmy w stanie realnie wcielić w życie w nadchodzącym roku i przy kolejnych edycjach Ars Independent.

Przypomnijmy, że cykl spotkań #Krakowice odbywał się w ramach współpracy między instytucjami Katowice Miasto Ogrodów oraz Krakowskim Biurem Festiwalowym. Inspiracją dla spotkań była Agenda na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030 przyjęta przez ONZ, wyznaczająca 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju, będących drogowskazem dla międzynarodowej społeczności na nadchodzące lata. Na spotkaniach zastanawialiśmy się jak uniwersalne, globalne cele – takie jak eliminacja ubóstwa, bezpieczeństwo żywnościowe, ochrona ekosystemów, czy równość płci – wdrożyć w osiągalnej dla nas, lokalnej skali.

Punktem wyjścia do rozmowy było dostrzeżenie festiwalu jako producenta treści, a jego odbiorców – jako aktywnych konsumentów tych treści. W tym wymiarze Ars Independent (jako producent kultury) jest odpowiedzialny za to co produkuje, co przedstawia, co komunikuje i o czym dyskutuje. Co dalej: to my – organizatorzy – jesteśmy za to odpowiedzialni.

Na poprzednich pięciu spotkaniach omówiliśmy z zaproszonymi ekspertami i ekspertkami garść zagadnień: równość płci, zmiany klimatu, wirtualną rzeczywistość, edukację w kontekście gier wideo oraz wykluczenie w dostępie do kultury. Zwięzłe raporty o każdym ze spotkań znajdziecie u nas na stronie. W każdym z nich staraliśmy się pokrótce wyłożyć wątki z dyskusji, najróżniejsze pomysły na zmianę i argumentacje stojące za nimi – zachęcamy do ich lektury.

Na pewno każda z rozmów zasiała niejedno ziarno w naszych głowach, które prędzej czy później pięknie wykiełkują. Jednak zależało nam na tym by spośród wszystkich podniesionych pomysłów wyłuskać takie, których realizacji podjąć się – a przynajmniej spróbować – jesteśmy w stanie już teraz. Dosłownie kilka pomysłów, które przez najbliższe kilka miesięcy będziemy w stanie przekuć w coś namacalnego będącego częścią Ars Independent 2019. Nie podejmowaliśmy się już kolejny raz krytycznych dyskusji o zasadności samych pomysłów. Przyjęliśmy utylitarną, mechanistyczną optykę: czas wypunktować cele, zakasać rękawy i brać się do roboty!

Na pewno spróbujemy wyjść naprzeciw rodzicom, opiekunom i dzieciom. Z jednej strony: próbując zaaranżować bezpieczną przestrzeń z profesjonalną opieką – kącik dla dzieci, w której na czas festiwalowych wydarzeń (np. seansu filmowego) można by zostawić pociechy. A z drugiej: tworząc wydarzenia dedykowane najmłodszym i ich opiekunom. Już w 2018 pilotażowo ugryźliśmy temat za pomocą Czarnych Kucyków Wideoklipu – setu teledysków połączonych z pogadanką i warsztatami muzycznymi. W 2019 zajmiemy się rozwinięciem tej formuły, a także rozszerzeniem jej również na wydarzenia związane z animacją i grami wideo.

Myślimy również o popełnieniu swoistego manifestu wartości bliskich festiwalowi: równości płci, troski o zmiany klimatyczne czy otwartości na wykluczonych niepełnosprawnościami. Manifest taki mógłby być podstawą dla deklaracji przestrzeganych wartości – dokumentu stanowiącego witalną część naszych negocjacji z partnerami i podwykonawcami festiwalowymi.

Planując festiwalowe działania komunikacyjne starać się będziemy przyjąć ekologicznie zrównoważoną perspektywę. Na rok 2019 przewidujemy szereg działań na tym polu m.in.: redukcję nakładów druków promocyjnych (m.in. rezygnację z katalogu festiwalowego i plakatu outdoorowego), zwiększenie udziału recyklingowych papierów i innych materiałów, ograniczenie zużycia jednorazowego plastiku w produkcji oraz nacisk na trwałe, wielokrotnego użytku nośniki (np. w festiwalowej scenografii), nacisk na digitalizowanie informacyjnych komunikatów (m.in. rozwijanie strony internetowej jako podstawowej nawigacji po festiwalu).

Uwzględniając skalę wydarzenia należy zauważyć, że środowiskowy koszt festiwalu jest znikomy w porównaniu do pierwszego z brzegu katowickiego supermarketu. Dlatego oprócz twardych zmian, chcielibyśmy poprzez festiwal (jego program, produkcję i promocję) mocniej akcentować proekologiczne wartości i wrażliwość na przeciwdziałanie antropogenicznej zmianie klimatu. Udowadniać – czasem radykalnymi krokami, czasem tylko małymi gestami – że można inaczej: zdrowiej, piękniej, otwarciej.

Ze spotkań, które poświęciliśmy technologiom – VR i gry wideo – wiemy, że będziemy starali się zwiększyć ich udział i rolę na festiwalu. Ars Independent od kilku lat stara się być progresywną imprezą szukającą w nowych technologiach, na pograniczach mediów, wśród początkujących i eksperymentujących twórców. To tam dzieją się dzisiaj najciekawsze medialne zjawiska, próby opisania i zrozumienia świata z nowych perspektyw.

Myślimy o tym by podobnie jak wcześniej z animacją, wideoklipem i grami – wirtualną rzeczywistość uczynić kolejnym stałym filarem programowym festiwalu, z własną kuratorką i zespołem programerów. Ze względu na wciąż raczkujący charakter medium sądzimy, że koniecznym na tym polu będzie podjęcie współpracy z innymi wydarzeniami poświęconymi VR w kraju. VR pozostaje pełen niewiadomych. Jak prezentować i dyskutować o VR w warunkach wydarzenia kulturalnego? Jak przebiegać winna instytucjonalizacja medium? Jak wpisać wirtualną rzeczywistość w program? To wciąż pytania, na które organizatorzy kultury i twórcy VR szukają odpowiedzi. Wiemy, że chcemy być częścią tego ruchu.

W temacie gier wideo udało nam się zarysować szkicowy harmonogram prac nad programem “Spacją się skacze” – całorocznych, okołofestiwalowych zajęć edukacyjnych dla młodzieży. W najbliższych miesiącach spróbujemy nakreślić scenariusze pierwszych zajęć oraz instruktażowego podręcznika dla edukatorów z zakresu gier wideo (m.in. nauczycieli w szkołach).

Ponadto – już podczas samego Ars Independent 2019 – przewidujemy położenie jeszcze większego nacisku na wymiary edukacyjny, krytyczny, dyskursywny gier wideo na festiwalu. Codzienne oprowadzania kuratorskie po wystawach, spotkania z programerami festiwalu i twórcami gier, warsztaty i dokumenty poświęcone kulisom branży – to niektóre planowanych działań.

Widzimy też przestrzeń by wzmocnić społeczny wymiar gier na Ars Independent. Szczególnie rzuciło nam się to w oczy obserwując tegoroczną wystawę “Od Marienbadu do Novigradu” poświęconą historii polskich gier wideo. Większość odwiedzających przychodziło parami lub kilkuosobowymi grupami i wspólnie doświadczało rozgrywki. Myślimy, że już samo zaaranżowanie stanowisk do gier (także tych dla pojedynczego gracza) z dodatkowym krzesłem i zestawem słuchawek “odindywidualizuje” doświadczenie.

Ostatnim z wątków, o których wdrożeniu rozmawialiśmy była audiodeskrypcja na festiwalu. Udało nam się już oszacować koszty i czasowo rozpisać możliwości realizacyjne, teraz czas na wybór części programu, którą opracujemy audiodeskryptywnie. Rozważamy tutaj realizację ciekawego eksperymentu: przygotowania audionapisów dla przeglądów festiwalowych wideoklipów.

Za każdym z tych pomysłów stoją najróżniejsze wyzwania: finansowe, kadrowe, techniczne, merytoryczne. Spodziewamy się, że nie każdy z pomysłów uda nam się zrealizować. Zapewne też ich realizację będą miały eksperymentalny, rozwojowy charakter. Jednak spróbujemy zmierzyć się z każdym ze stojących na drodze wyzwań i zobaczymy co ciekawego przyniesie Ars Independent Festival 2019.